Fiscale oudedagsreserve (FOR)

Nee, sinds 1 januari 2023 kun je geen fiscale oudedagsreserve (FOR) meer opbouwen en mag je ook niets meer toevoegen aan een bestaande reserve. De regeling is afgeschaft. Had je al een oudedagsreserve op je balans staan? Die mag blijven staan en wordt volgens de bestaande regels afgewikkeld. Voor nieuwe pensioenopbouw gebruiken zzp'ers tegenwoordig vooral de jaarruimte.

Voor de FOR gold het urencriterium van 1.225 uur per jaar. Alleen ondernemers die minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan hun onderneming besteedden, mochten een deel van de winst reserveren voor hun oude dag. Voldeed je niet aan dit urencriterium, dan kon je in dat jaar niets aan de reserve toevoegen. Sinds 2023 kun je sowieso niets meer opbouwen.

Je mocht een vast percentage van je winst reserveren, met een jaarlijks maximum. In 2022, het laatste jaar voor de afschaffing, was dat 9,44% van je winst uit onderneming met een maximum van € 9.632. Het ging om een papieren reservering: je hoefde het bedrag niet echt apart te zetten, maar over het gereserveerde deel betaalde je dat jaar geen belasting.

Een bestaande oudedagsreserve blijft op je balans staan en wordt afgewikkeld volgens de bestaande regels. Uitstel is geen afstel: als de reserve vrijvalt, bijvoorbeeld bij het staken van je onderneming, telt de afname volledig mee als winst en betaal je er alsnog belasting over. Uiterlijk bij het stoppen van je onderneming reken je met de Belastingdienst af over de reserve.

Ja, je kunt een bestaande oudedagsreserve (gefaseerd) omzetten in een lijfrente. Je koopt met (een deel van) de reserve een lijfrente aan bij een verzekeraar of bank. De vrijval telt dan wel mee als winst, maar de betaalde lijfrentepremie is aftrekbaar, waardoor de omzetting per saldo belastingneutraal kan verlopen. Zo blijft het geld bestemd voor je oude dag zonder dat je in één keer wordt afgerekend.

Het vrijvallen van de FOR kan ongunstig uitpakken omdat de hele afname in één jaar als winst wordt belast. Bij het staken van je onderneming valt de reserve vrij en telt die volledig mee in je inkomen van dat jaar. Komt de vrijval daardoor in de hoogste belastingschijf, dan betaal je een hoog tarief. Laat je bij een bestaande FOR daarom adviseren over het beste moment en de manier van afwikkelen.